مراحل انجام صادرات/پایان نامه موانع اداری- خدماتی صادرات محصولات غیر نفتی

  • مراحل انجام صادرات

انجام صادرات و فروش کالا در بازارهای خارجی از ظرایف و حساسیت های خاصی برخوردار است ، که عدم توجه به آنها ممکن است سرمایه گذاری های انسانی و مالی را در این خصوص به هدر دهد. صادرات مانند هر کار تجاری دیگر نیازمند آینده نگری ، برنامه ریزی ، آشنایی با روش های علمی ، تحرک لازم و جلب اعتماد خریداران خارجی است. مراحل صدور کالا را می توان به شرح زیر فهرست نمود :

 

 

  • بازاریابی

بازاریابی اولین و مهمترین قدم در انجام صادرات است. شناخت بازارهای خارجی و راه های نفوذ به آن حساسترین مرحله در فروش کالا به خریداران خارجی است. صادرکننده در بدو امر ، نیازمند داشتن اطلاعات از کیفیت کالا ، قیمت و میزان مصرف در بالا خریدار است. دستیابی به این اطلاعات از طریق مذاکره با خریداران ، استفاده از اطلاعات و آمارهای رسمی ، شرکت در نمایشگاه های بین المللی ، مراجعه به سوابق قبلی معاملات ، تماس بارایزن های بازرگانی سفارتخانه ها و اتاق های بازرگانی و همچنین استعلام از موسسات بین المللی و مراکزی که در این موارد خدمات لازم را ارائه می دهند امکان پذیر است. در برخی مواقع خریداران خارجی خود راسا اقدام به برقراری ارتباط و تماس می نمایند که در آن صورت فروشنده امکان بهتری برای گرفتن اطلاعات دارد.

صادرکننده همچنین باید کالاهای رقیب و کیفیت و تنوع و قیمت های آنها را که در بازار مورد نظر وجود دارد ، شناسائی کرده و اطلاعات لازم را در خصوص آنها بدست آورد. این بررسی به او امکان خواهد داد تا به میزان موفقیت یا عدم موفقیت خود پی برده در صورت لزوم تمهیدات لازم را برای یک فروش موفق بدست آورد. نکته مهم دیگری که حائز اهمیت می باشد ، تبلیغات است. امروزه نقش تبلیغات در بازاریابی و فروش بر کسی پوشیده نیست . برای معرفی کالا و ایجاد بازار فروش برای آن الزاما باید از روش های تبلیغاتی بهره گرفت. این روش ها باید متناسب با اخلاقیات و فرهنگ مصرف و جامعه ای که کالا در آن به فروش خواهد رفت باشد. تا مقاومت و بازتاب های منفی ایجاد ننماید.

  • کسب مجوز صدور

پس از بازاریابی و مذاكره با خريدار يا خريداران خارجي و مشخص شدن قيمت و شرايط تحويل و ساير موارد در صورتي كه صدور كالا نياز به اخذ مجوز از وزارتخانه ها يا سازماني داشته باشد ،‌صادركننده بايد اين مجوزها را كسب نمايد. البته در حال حاضر صدور اغلب كالاها نياز به مجوز داخلي خللي وارد نمايد و يا به دلايلي صادرات آنها مقررات ويژه اي را طلب كند. وزارتخانه هاي صنعتي يا كشاورزي و يا بازرگاني مجوزهاي موردي صادر مي كنند.

  • تعيين قيمت صادراتي

به موجب قانون صادرات و واردات كميسيون 5 نفره اي موسوم به كميسيون نرخ گذاري مركب از نمايندگان وزارت بازرگاني ، مركز توسعه صادرات ،‌ وزارت صنايع ،‌گمرك ايران  و بانك مركزي مسئوليت تعيين قيمت كالاهاي صادراتي را به عهده دارد. بنابراين صادركننده جهت اطلاع از قيمت كالاهاي صادراتي خود بايد به كميسيون مراجعه كند. درصورتي كه براي كالاي وي قبلا نرخي تعيين شده از آن مطلع شود و در غير اين صورت با ارائه اطلاعات لازم درخواست قيمت صادراتي نمايد. اين اطلاعات بايد حاوي نكات زير باشد:

– ريز قيمت تمام شده ارزي و ريالي

– قيمت عمده فروشي داخلي

– قيمت كالاي مشابه خارجي در بازار بين المللي

– مكاتبات و اطلاعات مبادله شده با خريدار ( در صورت نياز )

– قيمت پيشنهادي صادراتي

– ساير اطلاعات درخواستي بر حسب مورد

پس از تعيين قيمت صادراتي توسط كميسيون نرخ گذاري ،‌ صادركننده ملزم است كه معادل قيمت هاي تعيين شده ،‌در صورتي كه كالا پيمان يا تعهد ارزي داشته باشد ،‌ ارز به بانك مركزي معرفي نمايد. اين قيمت همچنين مبناي ارزيابي گمركي صادراتي و ارزشيابي كالا قرار مي گيرد.

  • صدور پروفرما :

‌در صورتي كه خريدار ،‌انجام معامله را از طريق گشايش اعتبارات اسنادي انجام دهد و يا صدور پروفرما را درخواست نمايد ،‌ صادركننده بايد پروفرما با مشخصات و اطلاعات لازم و توافق هاي انجام شده با خريدار صادر نمايد. معمولا پروفرما حاوي اطلاعات و موارد زير است:

– نام فروشنده و نشاني و تلفن و تلكس و فاكس وي

– نام خريدار و نشاني او

– شماره و تاريخ صدور و پروفرما

– نام و مشخصات فني كالا

– مقدار

– ارزش واحد – ارزش كل

– شرايط پرداخت

– شرايط حمل و تحويل

– مدت اعتبار قيمت پروفرما

– ساير شرايط …

از آنجايي كه عمده صادرات ما به صورت اماني انجام مي پذيرد و كمتر از روش اعتبارات اسنادي استفاده مي شود ،‌اغلب ،‌ صادركننده ي كالاي صادراتي را به كشور خريدار حمل و معامله را در شرايط نقدي يا پرداخت مدت دار در همان محل انجام مي دهد.

  • تهيه و تدارك و بسته بندي :

در اين مرحله صادركننده بايد كالا را تهيه و يا زمان بندي تهيه آن را با توجه به شرايط معامله آماده نمايد. صادركننده كالا را بايد مطابق شرايط و ويژگي هاي خواسته شده توسط خريدار كه مورد توافق قرار گرفته تهيه و براي آن بسته بندي مناسب تهيه نمايد. بسته بندي بايد متناسب با نوع كالا ، نوع حمل و  شرايط عرضه به بازار مصرف باشد. تا ضمن جلوگيري از ايجاد خسارت و ضايعات هنگام حمل و نقل ، جاذبه لازم را در خريدار به وجود آورد.

  • دريافت گواهي بازرسي كالا

اين گواهي كه معمولا مورد درخواست خريدار كالا است بايد به نحوي كه مورد نظر خريدار است و در قرارداد قيد گريده توسط موسسه مورد توافق اخذ گردد. در مواقعي كه صادرات اماني است ،‌ خريدار در محل كالا را رويت و آنگاه معاله را انجام مي دهد.

  • صدور فاكتور و اخذ گواهي مبدا

صادركننده در اين مرحله بايد فاكتور فروش كالاي خود را مطابق شرايط پروفرما صادر و به تاييد اتاق بازرگاني و صنايع و معادن برساند. همچنين به درخواست صادركننده ،‌ اتاق بازرگاني گواهي مبدا كالا را صادر خواهد نمود.

  • سپردن پيمان يا تعهد ارزي

اگر صدور كالاي مورد نظر موكول به سپردن پيمان ارزي باشد ،‌ صادركننده با ارائه مدارك لازم از جمله قيمت مصوب كميسيون نرخ گذاري بايد پيمان ارزي به بانك ( اداره تهاتر و امور صادراتي ) بسپارد. در حال حاضر كه شرايط صدور سهل تر شده است ،‌ به جاي پيمان ارزي ،‌ صادركننده يك ورقه ارزي از بانك ها دريافت و پس از امضاي آن متعهد به بازگرداندن ارز حاصل از صادرات مي گردد – در صورتي كه كالا از سپردن پيمان ارزي معاف باشد ،‌اين مرحله از كار حذف مي گردد.

  • تعريف پيمان ارزي

پيمان ارزي ،‌ تعدي است كه صادركننده قبل از صدور كالا به بانك مركزي يا به بانك هاي مجاز ديگر به نمايندگي از بانك مركزي و يا به گمرگ به نيابت از بانك مركزي مي سپارد تا ظرف مهلت معيني ( در حال حاضر هشت ماه براي كليه ي كالاها) ارز حاصل از صادرات را مطابق نرخ هاي تعيين شده توسط كميسيون نرخ گذاري به سيستم بانكي كشور برگرداند.

10-عقد قرار داد حمل و بيمه

اگر فروشنده كالاي خود را تحت شرايطي فروخته باشد كه عقد قرارداد حمل در زمره مسئوليت هاي او باشد ،‌ موظف است با يكي از شركت هاي معتبر حمل و نقل بين المللي قرارداد حمل را امضاء و براي اين كار مشخصات دقيق بسته ها ( ابعاد – حجم – وزن ) و محتويات هر بسته و مبدا و مقصد آن را در اختيار شركت حمل و نقل قرار دهد. در مواردي كه علاوه بر حمل ،‌ بيمه نيز از وظايف تلقي و توافق شده است ،‌ فروشنده ضميمه نمودن كالا بايد به مسئوليت هاي خود عمل نمايد .

11-اظهار كالا به گمرك

در اين مرحله كه كالا آماده شده و قرارداد حمل آن امضا گرديده و شركت حمل و نقل كننده مشخص شده است ،‌كالا به گمرك حمل و اظهار نامه خروجي (صادراتي ) آن با ضميمه نمودن اسناد لازم تنظيم و به گمرك ارائه مي گردد. پس از ارزيابي كالا و پلمپ بسته ها ،‌جو از خروجي ( پروانه صادراتي ) اخذ مي گردد.

 

12- ارسال كالا

صادركننده جواز شده از گمرك را به شركت حمل و نقل تحويل مي دهد. شركت حمل و نقل بر اساس آن بارنامه حمل را صادر و كالا را از گمرك بارگيري و حمل به سوي مقصد نهايي آغاز مي گردد.

بايد در نظر داشت كه براي سهولت ارزيابي و جلوگيري از تخليه و بارگيري هاي متعدد ، مي توان از گمرك درخواست نمود كه ارزيابي در محل انبار فروشنده يا محل كار او صورت گيرد ،‌و يا كالا بدون آن كه از وسيله حمل پياده شود ارزيابي گردد.

13-دريافت واريز نامه يا تصديق صدور

اگر كالا به صورت گشايش اعتبار اسنادي صادر شده باشد ،‌ صادركننده مي تواند با ارائه اسناد حمل و ساير مدارك قيد شده در شرايط اعتبار به بانك طرف حساب خود ، معادل ريالي مبلغ ارزي گشايش شده را به نرخ تعيين شده دريافت و گواهي يا تصديق صدور نيز اخذ نمايد. در صورتي كه معامله از طريق گشايش اعتبار صورت نگرفته باشد ،‌ صادركننده پس از واريز وجه ارزي به بانك ، در مهلت هاي تعيين شده ،‌معادل ريالي و گواهي صدور دريافت مي كند.